Kasa i bank

1Jak działa kasa i bank

Moduł Kasa i bank obejmuje gotówkę w kasach punktów, operacje na rachunkach bankowych firmy, import wyciągów z banku, słownik rachunków bankowych i raporty kasowo-bankowe. Menu ma trzy części: Kasa (Kasa, KP za dokumenty sprzedaży, KW za dokumenty zakupu), Bank (Bank, Wyciągi MT940, Lista banków) i Raporty.

• Kasa punktu – każdy punkt (magazyn) ma własną kasę. Na górze ekranu widać kod punktu, np. „Kasa 01”, i stan kasy na dziś. Jeśli punkt nie ma kasy, program pisze „Ten magazyn nie ma kasy.”
• KP i KW – dowody kasowe: KP (kasa przyjmie) to wpłata gotówki do kasy, KW (kasa wyda) to wypłata. Numer ma postać „KP 12/01/2026” – kolejny numer, punkt, rok. Jeden dowód może mieć kilka pozycji (np. KP za trzy faktury jednego odbiorcy).
• Raport kasowy – jeden dzień, w którym był ruch w kasie, ze stanem początkowym i końcowym. Numer raportu to kolejny dzień z ruchem w roku, np. „Raport kasowy 3/01/2026”.
• Rachunek bankowy – każdy rachunek z Listy banków ma własny rejestr operacji. Wpis w banku przechodzi trzy etapy: tymczasowy → do zaksięgowania → zaksięgowany. Dopiero zaksięgowanie rozlicza dokumenty, tworzy dokumenty kasowe i zapisy księgowe.
• Wyciąg – w banku programu to jeden dzień z wpisami na rachunku (numer np. „Wyciąg 7/5/2026”). Wyciąg MT940 to plik pobrany z banku, który program wczytuje i z którego po zatwierdzeniu tworzy wpisy w banku.

Bez prawa pozycja znika z menu, a wejście wprost z adresu kończy się komunikatem „Brak uprawnień do kasy.” albo „Brak uprawnień do banku.”. Raporty mają własne prawa – patrz Raporty. Jak nadaje się prawa – rozdział Prawa użytkowników.

2Kasa – raport dnia

Kasa i bankKasa

Ekran kasy pokazuje kasę bieżącego punktu dzień po dniu. Stąd wystawiasz KP i KW, drukujesz raport dnia i dowody, a z menu Operacje poprawiasz pojedyncze dowody.

Lista dni i wyszukiwanie

• W nagłówku: „Kasa 01”, pod spodem nazwa punktu i stan kasy na dziś. Z prawej przyciski Raport Kasa, Wystaw KP i Wystaw KW.
• Panel z lewej: pole Szukaj..., wybór okresu (miesiące z ruchem i skróty) oraz lista dni. Przy każdym dniu widać datę, liczbę KP i KW oraz sumę przychodu (+) i rozchodu (−). Kliknięcie dnia otwiera jego raport.
• Szukaj... przeszukuje całą kasę po numerze dokumentu, treści, kontrahencie albo kwocie – wpisz frazę i naciśnij Enter. Pokaże się najwyżej 300 dowodów, od najnowszych; Wyczyść wraca do dni.
• Raport Kasa otwiera raport KP / KW wszystkich punktów z wyszukiwaniem (prawo p_kasa_calosc, domyślnie Tak). Przycisk widać zawsze – bez prawa raport się nie otworzy.

Raport dnia – stan i dokumenty

• Nagłówek karty: „Raport kasowy {numer} · {data}”, przycisk Drukuj i napis „stan początkowy … · końcowy …”. Stan początkowy to stan kasy przed tym dniem, końcowy – po nim.
• Kolumny tabeli: Dowód (numer z podglądem po najechaniu; pod nim plakietka rodzaju: „bank”, „pracownik”, „przesunięcie”, „inna”, „skutek KP”, „skutek KW”, „anulowany”, a tarcza oznacza dowód autoryzowany), Operacje, ikona drukarki (PDF dowodu), Kontrahent (z numerem analityki), Treść / dokument, Przychód, Rozchód, Wystawił. W Kolumny włączysz m.in. „Reguła księgowania”, „Dokument przeciwstawny”, „Autoryzacja nr”.
• Kliknięcie wiersza otwiera kartę dokumentu kasowego: kontrahent, data, raport kasowy, wystawca, dekret, pozycje, zapisy księgowe i komentarze.
• Pod tabelą jest podsumowanie „Wystawił” – liczba KP i KW oraz przychód i rozchód każdego wystawiającego. Liczone są pozycje, nie dowody: KP za trzy faktury liczy się trzy razy.

Operacje na dowodzie

Przycisk Operacje w wierszu ma pozycje zależne od praw. Samo otwarcie okna niczego nie zmienia – zapis następuje dopiero po kliknięciu przycisku w oknie; Anuluj zamyka okno bez zmian.

Dowodu z zamkniętego okresu rozliczeniowego nie da się zmieniać: „Bieżący okres rozliczeniowy został zamknięty dnia … Dokumentu z dnia … nie można zmieniać.” Nowa data też nie może wypaść w zamkniętym okresie. Przy zmianie numeru na zajęty program odpowiada „Dowód kasowy … jest już w historii KASY…”.

Wydruki

• Drukuj obok tytułu raportu – PDF raportu kasowego dnia: dane firmy, numer i data raportu, stan początkowy i końcowy, sumy KP i KW.
• Ikona drukarki w wierszu albo Drukuj na karcie dokumentu – PDF dowodu KP / KW. Z prawem nie_drukuj_adresu_dostawy (domyślnie Nie) dowód drukuje się bez adresu kontrahenta.

3Wystawianie KP i KW

Kasa i bankKasaWystaw KP / Wystaw KW

Przyciski Wystaw KP („Kasa przyjmie”) i Wystaw KW („Kasa wyda”) rozwijają listę rodzajów dowodu. Widzisz tylko rodzaje, do których masz prawo. Wybór rodzaju otwiera formularz „Kasa przyjmie – …” / „Kasa wyda – …”.

Rodzaje KP

Rodzaje KW

Rodzaje „bez osobnego prawa” widzi każdy, kto ma p_kasa_kp albo p_kasa_kw. Prawo kw_wydanie_wew otwiera jednocześnie „Przyjęcie wewnętrzne z innej kasy” (KP) i „Przesunięcie do innej kasy” (KW).

Formularz – wpłata albo wypłata inna

1. Wybierz rodzajWystaw KP → „Wpłata inna” (albo Wystaw KW → „Wypłata inna”).
2. Wpisz kontrahentaOd kogo / komu (wymagane) i Adres. Przy innych rodzajach zamiast tego wybierasz Pracownik, Rachunek bankowy (domyślnie główny), Kasa źródłowa / Kasa docelowa albo Kasjer (domyślnie zalogowany).
3. Wpisz treść i kwotęTreść (wymagana; przy wielu rodzajach program podpowiada ją sam, np. „WPŁATA GOTÓWKI …”, „UTARG Z DNIA …”, „ZAMKNIĘCIE DNIA …”) i Kwota (zł) – przecinek albo kropka.
4. Sprawdź dekretDekret KP / Dekret KW – reguła księgowania, domyślnie właściwa dla rodzaju. Gdy lista jest pusta („brak dekretów w sekcji”), zgłoś to księgowości.
5. ZatwierdźWystaw KP / Wystaw KW. Program wraca do kasy na dzisiejszy dzień z komunikatem „Wystawiono KP …/01/2026.”

Komunikaty przy zapisie: „Nie podano kwoty lub podano nieprawidłowy ciąg znaków.”, „Podano ujemną kwotę (…). Operacja została przerwana.”, „Proszę uzupełnić treść wpłaty.”, „Proszę podać nazwę klienta.”

Otwarcie i zamknięcie dnia

1. OtwarcieWystaw KP → „Otwarcie dnia” → wybierz Kasjer, wpisz kwotę pogotowia kasowego → Wystaw KP.
2. ZamknięcieWystaw KW → „Zamknięcie dnia” → Kasjer, kwota → Wystaw KW.

Kwotę zamknięcia wpisujesz sam – program jej nie wylicza. Zamknięcie dnia to zwykły dowód KW: nie blokuje kasy i nie zamyka dnia na dalsze wpisy. Stan kasy sprawdzisz w nagłówku ekranu albo w raporcie dnia.

Przesunięcia: kasa ↔ kasa i kasa ↔ bank

• Kasa → inna kasa: w kasie wydającej Wystaw KW → „Przesunięcie do innej kasy” → Kasa docelowa, kwota → Wystaw KW. Program sam wystawi KP na tę samą kwotę w kasie docelowej („W kasie docelowej zostanie wystawione KP na tę samą kwotę.”).
• Inna kasa → ta kasa: w kasie przyjmującej Wystaw KP → „Przyjęcie wewnętrzne z innej kasy” → Kasa źródłowa. Program sam wystawi KW w kasie źródłowej. Wybierz jedną z tych dwóch dróg – nie obie.
• Kasa → bank (utarg): Wystaw KW → „Wpłata utargu do banku” → Rachunek bankowy, kwota → Wystaw KW. Powstaje tylko KW w kasie. Wpływ na rachunek wpisujesz osobno w Banku („Dodaj” → „Wpłata z kasy (zasilenie konta)”).
• Bank → kasa: możesz zacząć od kasy – Wystaw KP → „Wpłata z banku” → rachunek, kwota (powstaje tylko KP), a potem w Banku dodać „Wypłata gotówki do kasy” i w polu KP w kasie (jeśli już wystawione) wskazać to KP. Albo od razu tylko wpis w Banku bez wskazania KP – przy zaksięgowaniu banku program sam wystawi KP w kasie.
• Wpłata ze skutkiem KW w centrali: KP w bieżącej kasie i KW w kasie centrali przypisanej do użytkownika, z regułą z pola Dekret KW w kasie centrali. Centralę użytkownika ustawia administrator.

4KP za dokumenty sprzedaży i KW za dokumenty zakupu

Kasa i bankKasaKP za dokumenty sprzedaży

Wpłata gotówki od odbiorcy za jedną lub kilka faktur i paragonów (KP) albo wypłata dostawcy za faktury zakupu (KW). Na każdy dokument możesz wpisać inną kwotę, także częściową – powstaje jeden dowód z kilkoma pozycjami. Ten sam ekran otworzysz z kasy: Wystaw KP → „Wpłata za dokumenty sprzedaży” (i analogicznie KW).

1. Znajdź kontrahentaW polu Szukaj odbiorcy (Szukaj dostawcy) wpisz fragment nazwy i naciśnij Enter. Tabela pokazuje tylko kontrahentów z zaległością: liczba dokumentów, do zapłaty, najstarszy termin. Kliknij wiersz.
2. Zaznacz dokumentyNagłówek „Od kogo: …” („Komu: …”), kolumny Dokument, Data, Termin, Wartość, Zapłacono, Do zapłaty. Zaznacz dokumenty (albo „zaznacz wszystkie”) – nad tabelą widać „wybrano N, razem …”.
3. Popraw kwotyKolumna Wpłata (Wypłata) podpowiada całą zaległość; przy częściowej zapłacie wpisz mniejszą kwotę.
4. ZatwierdźSprawdź Dekret KP (Dekret KW) i kliknij Wystaw KP na … zł. Program wraca do kasy z komunikatem „Wystawiono KP …”. Każdy dokument jest pozycją dowodu, a jego zaległość w rozrachunkach maleje o wpłaconą kwotę.

Komunikaty: „Kwota musi być większa od zera.”, „Wybierz co najmniej jeden dokument z kwotą.”, „Dokumentu … nie ma w rozrachunkach tego kontrahenta.” Przycisk jest nieaktywny, dopóki nic nie zaznaczysz. Dokumenty walutowe płaci się kwotą w złotych.

5Bank – operacje na rachunku

Kasa i bankBank

Tu rejestrujesz operacje z wyciągu bankowego: wpłaty od odbiorców, zapłaty dostawcom, opłaty, podatki, odsetki, rozliczenia z pracownikami, przelewy między własnymi rachunkami i gotówkę kasa ↔ bank – a potem księgujesz wyciąg dnia.

Rachunek i zakładki

• U góry wybierasz rachunek („bank · numer konta”) – domyślnie główny – i widzisz saldo na dziś. Na liście są tylko rachunki aktywne.
• Przyciski Wyciągi MT940 (z liczbą operacji czekających na zatwierdzenie) i Dodaj.
• Zakładki z licznikami: Tymczasowe – wpisy przygotowane, do sprawdzenia kwot; Do zaksięgowania – wpisy gotowe; Zaksięgowane – wyciągi po zaksięgowaniu. Pole Szukaj: kontrahent, dokument, opis działa w bieżącej zakładce.
• Panel dni z lewej: wybór okresu albo „Wszystkie daty” i lista dni (liczba wpisów, wpływy i wypłaty).
• Tabela: Wybór (poza zaksięgowanymi), Data, Rodzaj, Kontrahent (z NIP-em), Dokument / opis, Wpływ, Wypłata, Akcje: ołówek Edytuj, kosz Usuń (tymczasowe i do zaksięgowania), strzałka Odksięguj (zaksięgowane).

Dodawanie operacji

Dodaj rozwija listę rodzajów:

• Za dokumenty: „Wpłaty od odbiorców (dokumenty sprzedaży)”, „Zapłaty dostawcom (dokumenty zakupu)”;
• Wpływy: „Odsetki uzyskane”, „Zwrot podatku”, „Wpłata pracownika”, „Wpłata z kasy (zasilenie konta)”;
• Wypływy: „Opłaty bankowe”, „Podatki”, „Wypłata pracownika”, „Wypłata gotówki do kasy”, „Przelew na inny rachunek własny”.

1. Zapłaty za dokumenty„Wpłaty od odbiorców” albo „Zapłaty dostawcom” otwiera listę dokumentów z zaległością (szukanie po kontrahencie albo numerze). Przycisk Do banku przy dokumencie od razu tworzy wpis tymczasowy na kwotę do zapłaty („Dodano … do banku.”); dokument dostaje plakietkę „w banku: …” i przycisk Usuń. Wróć przyciskiem ← Bank.
2. Pozostałe operacjeWybierz rodzaj → formularz („… · wpływ / wypłata · trafi do tymczasowych”): zależnie od rodzaju Pracownik, Rachunek docelowy, Dokument / tytuł, a zawsze Kwota (zł), Opis i Dekret → Dodaj. Komunikat „Dodano wpis do tymczasowych.”

Przy „Wypłata gotówki do kasy” pole KP w kasie (jeśli już wystawione) pozwala wskazać KP z ostatnich 60 dni (patrz Przesunięcia); przy „Wpłata z kasy (zasilenie konta)” pole KW z kasy (wpłacane do banku) podpowiada KW z ostatnich 60 dni i wpisuje jego kwotę. Błędy: „Podaj kwotę.”, „Wybierz pracownika.”, „Wybierz inny rachunek.”

Zaksięgowanie wyciągu – krok po kroku

1. Wybierz rachunekBank → rachunek z listy u góry.
2. Wprowadź operacjePrzez Dodaj – jak wyżej.
3. Sprawdź tymczasoweZakładka Tymczasowe („Wpisy przygotowane – sprawdź kwoty i przenieś do zaksięgowania.”). Ołówek otwiera okno wpisu: Opis, Kwota, Data operacji → Zapisz. Popraw datę na datę z wyciągu – nowe wpisy dostają datę dzisiejszą.
4. Przenieś do zaksięgowaniaZaznacz wpisy → Do zaksięgowania (N). Bez zaznaczenia przycisk przenosi wszystkie widoczne wpisy (etykieta „widoczne: N” / „wszystkie”).
5. ZaksięgujZakładka Do zaksięgowania → Zaksięguj wszystkie (N). Program rozlicza dokumenty, tworzy dokumenty kasowe, księguje i przechodzi do Zaksięgowane: „Zaksięgowano wpisów: N.” Wpis omyłkowo przeniesiony cofniesz przyciskiem Do tymczasowych (N).
6. Porównaj z bankiemW Zaksięgowane kliknij dzień – nagłówek „Wyciąg … · data · saldo początkowe … · końcowe …” porównaj z wyciągiem z banku.

• Przelew na inny rachunek własny – po zaksięgowaniu wpływ na rachunku docelowym powstaje sam, od razu zaksięgowany.
• Wypłata gotówki do kasy bez wskazanego KP – zaksięgowanie samo wystawia KP w kasie.
• Ograniczenia: „Kwotę można zmienić tylko we wpisach tymczasowych.”, „Daty zaksięgowanego wpisu nie można zmienić.”, „Zaksięgowanego wpisu nie można usunąć – najpierw go odksięguj.”

Wyciąg dzienny i „Utwórz wyciąg z tego dnia”

W zakładce Zaksięgowane po wybraniu dnia widać wyciąg tego dnia z saldem. Gdy co miesiąc powtarzają się te same operacje (np. opłaty, podatki), kliknij Utwórz wyciąg z tego dnia → Na dzień (wymagane), opcjonalnie Opis wpisów → Utwórz. Wpisy zostaną skopiowane do Tymczasowych na wybrany dzień („Utworzono wyciąg: N wpisów w tymczasowych.”) – popraw kwoty i zaksięguj je jak zwykle.

Odksięgowanie

Strzałka Odksięguj przy wpisie zaksięgowanym cofa go do zakładki Do zaksięgowania („Odksięgowano wpis – wrócił do zakładki „Do zaksięgowania”.”). Cofa przy tym rozliczenie dokumentu, usuwa KP / KW utworzone w kasie, wpłaty pracownika i drugą stronę przelewu własnego.

6Wyciągi MT940

Kasa i bankBankWyciągi MT940

Zamiast przepisywać wyciąg ręcznie, wczytaj plik wyciągu z banku (format MT940 – PKO BP i inne). Program sam proponuje, do czego należy każda operacja: dokument sprzedaży lub zakupu, przelew własny, opłata, terminal kart, podatki / ZUS. Po zatwierdzeniu operacje trafiają do banku programu od razu zaksięgowane.

Ekran

• Wybór rachunku, Dopasuj ponownie (gdy są operacje do zatwierdzenia) i Wczytaj wyciąg.
• Kafelki ostatnich 12 wyciągów: „Wyciąg … od – do”, saldo banku i w programie (zielone, gdy się zgadzają; bursztynowe przy różnicy).
• Zakładki: Do zatwierdzenia, Zatwierdzone, Były w programie, Pominięte.
• W Do zatwierdzenia filtry: pewne (zielona kropka), do sprawdzenia (żółta), bez przypisania (czerwona), oraz przyciski Pomiń (N) i Zatwierdź zaznaczone (N).
• Tabela: Data, Kontrahent (z rachunkiem), Tytuł, Wpływ, Wypłata, Propozycja (rodzaj: Dokument, Przelew własny, Opłata, Terminal kart, Już w programie, Podatki / ZUS).

Import krok po kroku

1. Raz: załóż rachunekW Liście banków rachunek musi mieć numer konta zgodny z plikiem. Rachunek VAT zakłada się jako osobny rachunek.
2. Wczytaj plikBank → Wyciągi MT940 → Wczytaj wyciąg. W oknie „Wczytaj wyciąg MT940” upuść pliki albo kliknij, by je wybrać (.txt, .sta, .mt940 – do 10 MB każdy) → Wczytaj (N). Rachunek program rozpozna z pliku, a ten sam wyciąg drugi raz nie wejdzie.
3. Przeczytaj komunikat„Wyciąg … (rachunek): nowych operacji N, już wczytanych M”. Dopisek „UWAGA: salda wyciągu nie zgadzają się z operacjami” oznacza niekompletny albo uszkodzony plik.
4. Przejrzyj propozycjeOperacje pewne są zaznaczone same. Przejrzyj do sprawdzenia i odznacz wątpliwe.
5. ZatwierdźZatwierdź zaznaczone (N) → „Zatwierdzono N z M.” (z listą tego, czego nie wykonano). Każda operacja zapisuje się osobno – błąd jednej nie cofa pozostałych.
6. Operacje bez przypisaniaProgram nie ma jeszcze okna ręcznego przypisania. Wpisz taką operację ręcznie w Banku i kliknij Dopasuj ponownie – zostanie rozpoznana jako „Już w programie”. Albo ją Pomiń.
7. Sprawdź saldoNa kafelku wyciągu porównaj „saldo banku” z „w programie”.

Dopasuj ponownie użyj także po założeniu brakującego rachunku (np. VAT), przyjęciu faktur albo ręcznych wpisach w banku („Dopasowano ponownie N operacji.”). Rozliczenie terminala kart tworzy dwa wpisy: wpływ brutto i prowizję.

7Lista banków

Kasa i bankBankLista banków

Słownik rachunków bankowych firmy (ten sam ekran co Administracja → Rachunki bankowe): nazwa, numer konta, waluta, konto w planie kont, rachunek główny, rachunek VAT, aktywność. Założenie rachunku tworzy jego rejestr operacji w Banku i konto analityczne w planie kont.

Tabela

• Kolumny: Rachunek (nazwa; przekreślona, gdy wyłączony; plakietki „główny”, „rachunek VAT”), Numer konta, Waluta, Rodzaj (rozliczeniowy / rachunek VAT), Konto FK, Operacji (liczba wpisów).
• Akcje: ołówek Zmień, gwiazdka Ustaw jako główny (nie przy głównym i VAT), Wyłącz / Włącz, kosz Usuń (tylko rachunek bez operacji; z potwierdzeniem „Usunąć rachunek …?”).
• Rachunek główny to ten, który program podaje na fakturach i podpowiada domyślnie (np. w Banku i przy „Wpłata z banku”). Wyłączony rachunek znika z listy rachunków w Banku.

Dodawanie i zmiana rachunku

Od wersji 2.9.57 rachunek dodajesz i zmieniasz w oknie nad listą: Nowy rachunek, ołówek Zmień albo dwuklik na wierszu.

1. Otwórz oknoNowy rachunek („Zakłada tabelę operacji rachunku i konto analityczne w planie kont…”) albo ołówek / dwuklik („Zmiana: …”).
2. Wypełnij polaNazwa rachunku (unikalna) (wymagane), Numer konta (IBAN), SWIFT, FK: syntetyka i FK: analityka (puste = kolejny numer), Waluta (wymagana; + dodaje walutę), Rachunek VAT (podzielona płatność), Poziom uprawnień (PU), Kolejność.
3. ZapiszDodaj rachunek („Dodano rachunek bankowy.”) albo Zapisz („Zapisano rachunek.”). Zmiana nazwy zmienia też nazwę konta analitycznego.

Komunikaty: „Rachunek o tej nazwie już istnieje.”, „Rachunek główny nie może być rachunkiem VAT – ustaw najpierw inny rachunek jako główny.”, „Rachunek VAT nie może być rachunkiem głównym (nie przyjmuje wpłat od kontrahentów).”, „Rachunek jest podstawowym bankiem punktu – zmień to najpierw w punkcie.”, „Rachunek ma operacje (N) – wyłącz go zamiast usuwać.”

8Raporty kasy i banku

Raporty z sekcji Raporty menu Kasa i bank otwierają się na wspólnym ekranie raportu – obsługa jak w raportach sprzedaży (okres, parametry, tabela, eksport). Raporty niczego nie zapisują.

• W raporcie kasowym stan na początek i koniec okresu liczony jest ze wszystkich dowodów, niezależnie od filtra KP / KW. Dowody anulowane (kwoty 0) są pokazywane.
• Raport bankowy uwzględnia wszystkie statusy, także wpisy tymczasowe z przycisków „Zapłać” – saldo może się różnić od wyciągu z banku, dopóki tymczasowe nie zostaną zaksięgowane albo usunięte.
• W rozliczeniu dziennym KP / KW liczone są w pozycjach kasy – KP za kilka dokumentów liczy się kilka razy. KP / KW przypisane są do wystawiającego zapisanego w kasie.
• Przycisk Raport Kasa na ekranie kasy otwiera pokrewny raport KP / KW wszystkich punktów z wyszukiwaniem (prawo p_kasa_calosc, Tak).

W przygotowaniu

Przykłady ekranów dla: okien wystawiania KP i KW (wpłata inna, pracownik, przesunięcia, otwarcie i zamknięcie dnia), KP / KW za dokumenty, karty dokumentu kasowego oraz operacji bankowych (formularze „Dodaj”, zakładki Tymczasowe i Do zaksięgowania) – pojawią się wkrótce.